Hoe ontwikkel je een veilige gehechtheidsrelatie?

Een veilige gehechtheidsrelatie met zijn ouders is de allermooiste basis voor een kind om vanuit te kunnen groeien en bloeien. Een veilig gehecht kind heeft zelfvertrouwen, veerkracht en durft de wereld om zich heen te ontdekken. Hij weet dat hij altijd kan terugvallen op zijn ouders die hem onvoorwaardelijk steunen. Deze mooie vertrouwensband tussen ouder en kind kan ontstaan als er wordt voldaan aan de volgende basisvoorwaarden:

  • De ouder is : “Sensitief responsief”. Deze pedagogische term wil zeggen dat de ouder gevoelig is voor de signalen van het kind en daar passend op reageert. Hij reageert op het kind als het kind naar hem kijkt of contact met hem zoekt. Het kind leert hierdoor dat de ouder beschikbaar is als veilige basis. Vanuit daar kan hij de wereld gaan ontdekken. Wanneer het nodig is weet het kind dat hij altijd op zijn ouders kan rekenen.
  • De ouder benadert zijn kind positief, geeft het complimentjes, heeft een vriendelijke gezichtsuitdrukking, lacht naar het kind, speelt en maakt plezier met het kind, onderneemt samen gezellige dingen, praat veel met het kind en vertelt wat hij doet. (Voorbeeld: “Ik haal even een doekje over je gezicht want je hebt nog allemaal chocola op je gezicht zitten van die lekkere boterham”, of: “ik help je even met je jas aandoen want we gaan gezellig naar het park de eendjes voeren’).
  • Het is belangrijk voor de gehechtheidsrelatie dat er een stabiele gezinssituatie is en dat een ouder veel tijd met het kind doorbrengt om de relatie te kunnen opbouwen. Zo kan het vertrouwen van het kind groeien. Het aantal primaire opvoeders dat voor een kind zorgt is bij voorkeur niet te groot en wisselt niet te vaak.
  • Het is belangrijk dat de ouder empathisch naar zijn kind toe is. Dat wil zeggen dat hij zich goed kan inleven in de gevoelens en gedachten van zijn kind. Voorbeeld: Een kind valt in de speeltuin van de wip en moet huilen. De ouder loopt kalm naar het kind toe, hij gaat even rustig naast het kind op de grond zitten en benoemt wat er is gebeurd: Ooh je bent van de wip gevallen! Wat vervelend voor je lieverd, maar dat kan gebeuren, heb je je nu pijn gedaan aan je handen? Kom dan til ik je even op en dan maak ik je handen schoon, maar wat deed je dat knap zeg! Wil je het nog eens proberen? Ik blijf dan wel even naast je staan als je dat fijn vindt.

     

Wanneer er aan bovenstaande basisvoorwaarden wordt voldaan zal het kind een veilige gehechtheidsrelatie kunnen opbouwen met zijn ouders. Door deze stevige basis kan een kind zich vol vertrouwen positief verder ontwikkelen. Door de veilige en hechte band met zijn ouders durft hij steeds weer nieuwe stappen te zetten en de wereld om hem heen te verkennen. Zijn ouders geven hem de tijd en ruimte om te ontdekken wat hij leuk vindt en waar hij gelukkig van wordt. Maar zij zijn er ook om hem te steunen en aan te moedigen. Op deze wijze kan het kind zich ontwikkelen tot zijn meest authentieke zelf. En kan hij op zijn eigen speciale manier zijn unieke steentje bijdragen op deze aardbol.

*In dit artikel wordt de term ‘ouders’ gebruikt. Vanzelfsprekend wordt met ouders alle verzorgers bedoeld die de primaire zorg voor het kind hebben.